«Με τον πόλεμο στα σύνορά μας αυτό είναι κάτι απολύτως απαραίτητο», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν - «Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο », το σχόλιο του Κόστα
Η πρόταση του Έλληνα και Πολωνού πρωθυπουργού να υπάρξει αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα της Ευρώπης ήταν μεταξύ των θεμάτων στα οποία εστίασαν οι ευρωπαίοι ηγέτες στη συζήτησή τους για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων, επισήμανε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στη συνέντευξη Τύπου που παραχωρήθηκε μετά το πέρας της άτυπης Συνόδου Κορυφής χθες Δευτέρα.
Όπως εξήγησε ο Αντόνιο Κόστα μιλώντας στον Τύπο, οι συζητήσεις των 27 για την άμυνα επικεντρώθηκαν σε τρία κύρια θέματα: στις στρατιωτικές δυνατότητες, στη χρηματοδότηση και στις συνεργασίες.
«Σχετικά με τις αμυντικές δυνατότητες που πρέπει να αναπτυχθούν κατά προτεραιότητα, συμφωνούμε να επικεντρωθούμε στα πιο κρίσιμα κενά που εντόπισαν τα κράτη-μέλη μέσω του έργου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας, σε πλήρη συνοχή με το ΝΑΤΟ. Να εστιάσουμε στις πιο πιεστικές ανάγκες ανάμεσά τους. Και να επικεντρωθούμε σε τομείς όπου υπάρχει σαφής προστιθέμενη αξία της ΕΕ», σημείωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Πρόσθεσε ότι στη χθεσινή συζήτηση υπήρξε. για παράδειγμα, σαφής εστίαση στην αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα, καθώς επίσης στους πυραύλους, στα πυρομαχικά και στην κινητικότητα.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είπε ότι υπήρξε «ισχυρή υποστήριξη» στην πρόταση του Πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ και του Έλληνα ομολόγου του Κυριάκου Μητσοτάκη. «Όλοι γνωρίζουν ότι κανένα κράτος-μέλος δεν έχει μόνο του τη δυνατότητα να οικοδομήσει δική του αντιαεροπορική άμυνα», είπε η Φον ντερ Λάιεν, παρότι όλοι κατανοούν ότι «με τον πόλεμο στα σύνορά μας» αυτό «είναι κάτι απολύτως απαραίτητο».
Όπως είπε, οι λεπτομέρειες του εγχειρήματος δεν έχουν αποσαφηνιστεί ακόμη, αλλά η αντιαεροπορική ασπίδα είναι «κοινό ευρωπαϊκό σχέδιο» που πρέπει να συζητηθεί.
Για τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Κόστα, το μήνυμα που δόθηκε χθες ήταν πολύ σαφές: «η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας - πρέπει να παράγουμε περισσότερες από τις δυνατότητες που χρειαζόμαστε και να το κάνουμε ταχύτερα».
Ακυρώθηκε το Ανώτατο Στρατηγικό Συμβούλιο Ελλάδας - Τουρκίας;
«Όπισθεν από την Ελλάδα!»
Με τίτλο «Όπισθεν από την Ελλάδα!» η τουρκική φιλο-κυβερνητική εφημερίδα Τουρκιγέ υποστηρίζει σήμερα ότι αναβλήθηκε επ’ αόριστον το Ανώτατο Στρατηγικό Συμβούλιο μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας στην Άγκυρα.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, «η Ελλάδα, της οποίας έχουν στενέψει τα περιθώρια ελιγμών μπροστά στην αποφασιστική πολιτική της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, έλαβε μια κρίσιμη απόφαση».
Επικαλούμενη διπλωματικές πηγές, η Τουρκιγέ αναφέρει ότι «παρόλο που η ελληνική κυβέρνηση ισχυρίζεται δια μέσου της διπλωματικής οδού πως η αιτία της αναβολής της συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, που είχε προγραμματιστεί για τον Μάρτιο, στην Άγκυρα οφείλεται στη διάσκεψη για το Κυπριακό στην Ελβετία, καθώς και τον μήνα του Ραμαζανιού, η πραγματική ενόχληση στην Αθήνα -όπως μεταφέρεται- είναι η αποφασιστική στάση της Τουρκίας για την υφαλοκρηπίδα και τα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης».
«Έκανε βήμα προς τα πίσω η Αθήνα;»
Οι ίδιες τουρκικές διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι η Αθήνα αναγκάστηκε να κάνει ένα βήμα πίσω, μετά τη σκληρή αντίδραση της Τουρκίας στις υποθαλάσσιες έρευνες της Ελλάδας στα ανοικτά της Κάσου. Συγκεκριμένα, η ανάπτυξη τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή τον Ιούλιο είχε διαταράξει τις δραστηριότητες της Ελλάδας και οδήγησε στην αναστολή των εργασιών των ερευνών.
Οι πηγές έκαναν τις ακόλουθες δηλώσεις σχετικά με την απόφαση της Ελλάδας να αναβάλει τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Άγκυρα: «Η κρίση των υποθαλάσσιων ερευνών στα ανοικτά της Κάσου αποτέλεσε έμμεσο παράγοντα στην απόφαση της Ελλάδας να αναβάλει τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Άγκυρα».
Από την άλλη πλευρά, ο ελληνικός Τύπος υποστήριξε ότι η Τουρκία προσπαθεί να κατευθύνει τη διαδικασία του καθορισμού των συνόρων της υφαλοκρηπίδας, σύμφωνα με τα δικά της συμφέροντα και ότι η Ελλάδα αναγκάστηκε να αναβάλει αυτή τη συνάντηση λόγω της πίεσης της Άγκυρας.
«Δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς την Τουρκία στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης»
Οι προσπάθειες της Ελλάδας, σύμφωνα με την Τουρκιγέ, να προχωρήσει το έργο της ηλεκτρικής γραμμής διασύνδεσης με την Κύπρο αντιμετωπίζουν τις παρεμβάσεις της Τουρκίας. «Η Άγκυρα έχει καταστήσει σαφές ότι το έργο αυτό δεν μπορεί να περάσει πάνω από την υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας και ότι δεν μπορεί να προχωρήσει παρακάμπτοντας την Τουρκία».
«Η αποστολή πολεμικού πλοίου από την Τουρκία στην περιοχή κατά τη διάρκεια των εν λόγω δραστηριοτήτων των ελληνικών ερευνητικών σκαφών για το έργο, καθώς και η αποτυχία της Αθήνας να αντιδράσει απέδειξαν για άλλη μια φορά τη θέση της Τουρκίας ως "playmaker" στην Ανατολική Μεσόγειο», καταλήγει η Τουρκιγέ.
Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση, ο Αντόνιο Κόστα σημείωσε ότι τα κράτη-μέλη έχουν καταβάλει μεγάλες προσπάθειες σε εθνικό επίπεδο και οι αμυντικές δαπάνες ήδη αυξήθηκαν κατά 30% μεταξύ του 2021 και του 2024. «Σήμερα, κατά μέσο όρο, τα 23 κράτη μέλη που είναι επίσης σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ δαπανούν περίπου το 2% του ΑΕΠ τους για την άμυνα. Πρέπει να συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση.», είπε ο Αντόνιο Κόστα.
Τόνισε ότι η Επιτροπή θα εξετάσει τις ευελιξίες στο πλαίσιο των νέων κανόνων οικονομικής διακυβέρνησης, ώστε να επιτραπούν περισσότερες εθνικές δαπάνες για την άμυνα. Είπε, επίσης, ότι πρέπει να κινητοποιηθούν ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις και ότι για να βελτιώσει την πρόσβαση στην ιδιωτική χρηματοδότηση, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) έχει ήδη επεκτείνει τις δραστηριότητές της για την υποστήριξη της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας.
Όσον αφορά τους δημόσιους πόρους, είπε ότι η άμυνα θα είναι ένα σημαντικό θέμα στις συζητήσεις για τον επόμενο κύκλο του προϋπολογισμού της ΕΕ, που ξεκινά το 2028. «Αλλά είναι σαφές σε όλους ότι πρέπει να δράσουμε ταχύτερα», συμπλήρωσε.
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση σε εθνικό επίπεδο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι σε «εξαιρετικούς καιρούς, πρέπει να λάβουμε εξαιρετικά μέτρα», γι' αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει πιθανή ελαστικοποίηση των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για τις επενδύσεις στην άμυνα. Αυτό θα δώσει περισσότερο δημοσιονομικό χώρο στα κράτη-μέλη προκειμένου να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους σε εθνικό επίπεδο, εξήγησε.
Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για την ενίσχυση των αμυντικών συνεργασιών, ο Αντόνιο Κόστα είπε ότι «η εταιρική σχέση της ΕΕ με το ΝΑΤΟ είναι κλειδί για την εγγύηση της διατλαντικής ασφάλειας».
Όπως είπε, κατά τη διάρκεια του γεύματος με τον ΓΓ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, συμφωνήθηκε ότι η ισχυρότερη Ευρώπη ως προς την άμυνα ενισχύει επίσης τη διατλαντική εταιρική σχέση. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής είναι φίλοι, σύμμαχοι και συνεργάτες μας. Είναι σχέση με βαθιές ρίζες που θα αντέξει στον χρόνο», διαβεβαίωσε ο Αντόνιο Κόστα, συμπληρώνοντας ότι προβλήματα και διαφορές απόψεων μπορεί να προκύπτουν μεταξύ φίλων, αλλά πρέπει «να τα αντιμετωπίσουμε, να μιλήσουμε, και να βρούμε λύσεις».
«Φυσικά, υπερασπιζόμενοι τις αξίες μας και τις αρχές μας, χωρίς να διακυβεύουμε τα δικά μας συμφέροντα», πρόσθεσε.
Για τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ, ο Αντόνιο Κόστα τόνισε ότι «το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ο φυσικός μας εταίρος» και σήμερα επιβεβαιώθηκε ότι υπάρχει «νέα θετική ενέργεια» στη σχέση ΕΕ-Βρετανίας.
Ανακοίνωσε ότι τον Μάιο θα διεξαχθεί Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ και του ΗΒ.
Ακόμη, επισήμανε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία ήταν «παρών» καθ’ όλη τη διάρκεια της Συνόδου.
«Παραμένουμε σταθεροί στη δέσμευσή μας για την ασφάλεια της Ουκρανίας, για μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη», τόνισε ο Α. Κόστα, σημειώνοντας ότι οι ευρωπαίοι έχουν ήδη διαθέσει υποστήριξη στην Ουκρανία αξίας 134 δισεκατομμυρίων ευρώ και θα συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία «για όσο χρειαστεί».
Φον ντερ Λάιεν: Η ΕΕ έτοιμη για εποικοδομητικό διάλογο με τις ΗΠΑ, αλλά και να απαντήσει αν στοχοποιηθεί
Η ΕΕ είναι έτοιμη για εποικοδομητικό διάλογο με τις ΗΠΑ, όμως ταυτόχρονα είναι έτοιμη να απαντήσει αποφασιστικά αν στοχοποιηθεί άδικα ή αυθαίρετα, δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε λίγη ώρα μετά το πέρας του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες χθες Δευτέρα, το οποίο ήταν αφιερωμένο στην άμυνα και στις διατλαντικές σχέσεις.
Η φον ντερ Λάιεν εξήγησε ότι στη σύνοδο συζητήθηκε η διατλαντική συνεργασία και συμπλήρωσε: «όλοι γνωρίζουμε ότι διακυβεύονται πολλά».
«Συζητήσαμε πώς να ενισχύσουμε μια πολύ ρεαλιστική συνεργασία με τις ΗΠΑ», τόνισε, διαπιστώνοντας ότι υπάρχουν νέες προκλήσεις και αυξανόμενες αβεβαιότητες.
Πρόσθεσε ότι «η ΕΕ είναι έτοιμη για ισχυρό αλλά εποικοδομητικό διάλογο με τις ΗΠΑ», ωστόσο υπάρχουν πιθανές προκλήσεις στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον και «είμαστε έτοιμοι γι' αυτό».
«Αν η ΕΕ στοχοποιηθεί άδικα ή αυθαίρετα, θα απαντήσουμε αποφασιστικά», ξεκαθάρισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για τους τελωνειακούς δασμούς των ΗΠΑ στο Μεξικό, στον Καναδά και στην Κίνα, η φον ντερ Λάιεν εκτίμησε ότι «δεν βγαίνει από αυτό τίποτα θετικό».
Όπως σημείωσε, οι δασμοί αυξάνουν το επιχειρηματικό κόστος, βλάπτουν εργαζόμενους και καταναλωτές, δημιουργούν περιττές διαταραχές στην οικονομία και αυξάνουν τον πληθωρισμό.
Γι' αυτό, τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ΕΕ θα δώσει προτεραιότητα στις «παραγωγικές συζητήσεις» με τις ΗΠΑ και θέλει να διεξαχθεί διάλογος «εγκαίρως».
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ έχει τις δικές της προκλήσεις να αντιμετωπίσει, επισήμανε. «Πρέπει να κάνουμε τη δουλειά μας και να επικεντρωθούμε στις δικές μας προκλήσεις. Να αυξήσουμε και να βελτιώσουμε την ανταγωνιστικότητά μας», έκρινε.
Μαρία Ζαχαράκη